angelus

yunanistan’da, doğu makedonya ’da aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezi olan sahil kentinin adıdır. osmanlı devleti döneminde balkanlar ’ın en önemli merkezlerinden biriydi. kavalalı mehmet ali paşa’nın doğum yeridir.

yunanistan’da, batı tesalya’da bir kent ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir. 2001 rakamlarına göre kent nüfusu 32000, il nüfusu 130000’dir.

yunanistan’ın orta makedonya bölgesinde, imathia vilayetinin (nomos) merkezi olan ve selanik’e yaklaşık 50 km. uzaklıkta 40000 nüfuslu bir şehirdir. osmanlı devleti döneminde selanik ve manastır gibi iki önemli şehri birbirine bağlayan yol üzerinde olması nedeniyle balkanların en önemli merkezlerinden biriydi. 1924 nüfus mübadelesi öncesinde yoğun bir türk nüfus, ayrıca 2. dünya savaşı yahudi soykırımı öncesinde kalabalık bir yahudi nüfus barındırmaktaydı.

bölgesel önemi bulunan ticari ve idari merkez sıfatını günümüzde de sürdürmektedir. iyon denizi sahilinden türkiye sınırına uzanacak şekilde planlanan via egnatia, selanik’ten önceki çıkışında karaferye’den (verioa) geçmektedir.

karaferye yakınındaki (13 km.) vergina’da yakın geçmişte keşfedilen makedon kral mezarları nedeniyle bölgenin turistik önemi artmış, mezar alanı unesco dünya mirası listesine alınmıştır.

900.000 kişilik nüfusu ile (2001) girit’in en büyük şehri ve aynı adı taşıyan ve girit’in dört idarî bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir.

venedikliler ve osmanlı devleti’ne uzanan önemli idarî merkez konumu bugün yunanistan açısından da sürmektedir.

selanik büyükşehiri sınırları içinde, selanik merkezinin 5 km. kadar güneydoğusuna düşen, yunanistan makedonyası’nın selanik merkezden sonra ikinci, yunanistan genelinin ise dokuzuncu büyük belediyesidir. nüfusu artış eğiliminde olup, 1991’deki 87000 nüfus günümüzde 95000’e ulaşmıştır.

kalamarya’nın bulunduğu bölge 1924 nüfus mübadelesi öncesinde neredeyse boş iken, yunanistan’a göçen anadolu rumları içinde yaklaşık 100000 kişilik bir kitleyi kabul eden selanik şehrinin yeni yerleşim alanı ihtiyacının karşılanması amacıyla iskan ve inşa edilmiştir. kalamarya’ya özellikle pontus rumları yerleştirilmiş ve şehir bu etnik özelliğini günümüze kadar koruyarak yunanistan’da pontus kültürünün başlıca merkezi haline gelmiştir.

girit ’in ikinci büyük şehri (2001 nüfusu 139000) ve aynı adı taşıyan ve girit’in dört idarî bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir. osmanlı devleti döneminde adanın idarî merkezi olmuş, 1898-1908 arasındaki girit cumhuriyeti döneminde de başkent işlevi görmüştür. yunan devlet adamı eleftherios venizelos hanya’nın yakın bir köyünde doğmuştur.

yunanistan’ın batı makedonya bölgesinde, aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezi olan küçük bir şehirdir (2001 nüfusu 3000). yunanistan-makedonya sınırından 13 km. uzaktadır. necati cumalı’nın doğum yeridir.

yunanistan’da, batı trakya’da, evros (meriç) ilinin (nomos) sınırları içinde bir ilçedir. türkiye sınırına 12 kilometre mesafede, sofulu’nun 20, dedeağaç’ın 90 kilometre kuzeyindedir. 2001 rakamlarına göre ilçe merkezinin azalma eğilimi gösteren nüfusu 8.000, ilçe bütününün nüfusu 19.300’dür.

dimetoka, osmanlı devleti döneminde balkanlar ın önemli merkezlerinden biriydi. osmanlı padişahı 1. murat, edirne’de eski saray inşa edilirken 5 yıl burada kalmış, oğlu yıldırım beyazıt burada doğmuştur. önemli bir osmanlı mimari eseri olan (halen bakımsız durumdaki) dimetoka çelebi sultan mehmet camii (dimetoka beyazıt camii de denir) bu dönemde inşa edilmiştir. bu anlamda, dimetoka’nın kısa bir süre için, osmanlı devleti’ne (bursa’nın yanısıra) başkentlik yaptığı söylenebilir. ayrıca, rusya’ya karşı giriştiği poltava savaşı’nı kaybederek osmanlı imparatorluğu’na sığınan isveç kralı demirbaş şarl, 1713-1714’de burada meskun tutulmuştur.

dimetoka, esasen, 2. balkan savaşı’nda enver paşa tarafından edirne ile birlikte geri alınan bölgenin içindedir. ağustos 1913 bükreş antlaşması ile bulgaristan sınırları içinde kalan batı trakya demiryolu hattının 50 km.lik bir kısmı meriç’in batı kıyı şeridini takip ederek buradan geçmekteydi. bu da, bulgaristan iç bölgeleri ile batı trakya limanları arasındaki ulaşımın kısmen türkiye topraklarından geçmesi sonucunu doğurmaktaydı. 1915 sonbaharında, çanakkale savaşı’nın kritik dönemleri aşıldıktan sonra, yeni saldırılara karşı almanya’dan sevkedilecek malzemenin türkiye’ye ulaşabilmesi için bulgaristan’ın almanya-avusturya-osmanlı imparatorluğu ittifakı içinde savaşa girmesi çok önemli görülmekteydi. savaşın her iki ittifak grubunun da uzun bir süre lobi yaptığı bulgaristan, bu kritik bölgeyi (savaşın sonunu beklemeksizin) hemen terketmeyi kabul eden ittihat ve terakki politikası ile cezbedildi. böylece dimetoka yöresi, 1915’de bulgaristan’a bırakılarak bu ülkenin merkezi devletler tarafında savaşa girişinin rüşveti oldu.

i. dünya savaşı sonunda, lozan antlaşması ile kesinleşecek şekilde (edirne’nin meriç’in batısında bulunan semti karaağaç hariç) yunanistan’a dahil edilmiştir.

günümüz dimetoka’sının karşılaştığı en büyük sorun mütemadiyen meriç nehri’nin taşkınlarına uğramasıdır.

yunanistan’da batı trakya’da evros (meriç) ilinde (nomos) bir liman kenti olup aynı zamanda bu ilin merkezidir. 2001 nüfusu 48.885’dir.

evros bölgesinin en büyük şehridir. az da olsa batı trakyalı türk yaşamaktadır. ipsala gümrük kapısı’ndan iki saatlik uzaklıkta yeralan yerleşim biriminde küçük bir havaalanı ve bir sağlık bilimleri fakültesi bulunur. liman şehri olması sebebi ile yaz aylarında az da olsa turist alır.

yunanistan’ın kuzeydoğusundaki antik yunan şehri. mora yarımadası’ndadır.

finlandiya’ya bağlı otonom åland adalarının bir şehridir. yüzölçümü 26.78 km² olan adanın 127 sakini vardır. kilometrekareye 4,9 kişi düşer. åland’in en küçük yerleşim birimidir. finnö, husö, hästö, mosshaga ve sottunga adlarında beş küçük köyü vardır. halk kendi arasında isveççe konuşur.

finlandiya’nın belediyelerinden biridir. finlandiya’nın en ünlü yazarlarından kalevala’nın derleyicisi elias lönnrot buralıdır.

finlandiya’ya bağlı otonom åland adalarının bir şehridir. yüzölçümü 112.70 km² olan adanın 1,024 sakini vardır. kilometrekareye 4,2 kişi düşer. halk kendi arasında isveççe konuşur.

helsinki’nin yaklaşık 50 kilometre doğusunda finlandiya’nın güney sahilinde bulunan bir belediyedir. kasaba ismini kasabadan akan porvoonjoki nehrinin yanında bulunan büyük isveç kalesinden alır (isveççe borgå, borg kale ve å nehir anlamına gelir). porvoo finlandiya’daki altı orta çağ kasabasından bir tanesidir, ilk olarak 14. yüzyıl metinlerinde bahsi geçer. porvoo isveççe konuşan porvoo piskoposluk bölgesi’nin makamıdır.

finlandiya’nın belediyelerinden biridir.

topluluk fince ve isveççe konuşanlardan oluştuğundan belediye bilingual yani iki dillidir.

pernå / pernaja doğu uusimaa /doğu nyland bölgesinin en eski belediyesidir. şimdiki belediyeler lapinjärvi (fince) lappträsk (isveççe), liljendal ve loviisa (fince) lovisa (isveççe) aslında bu en eski belediyenin bir parçası idi. mikael agricola, yazılı fincenin kurucusu 16. yüzyılın başlarında pernå’da doğmuştu. katoliklikten luthernaizme geçişte finlandiya’nın reformcusu olarak kabul edilir. kıyıya yakın olması ve küçük bir ırmak yutması, modern zamanın ulaşım yolları yerine su yollarının kullanılması pernå / pernaja’yı daha çekici kılıyordu. pernå /pernaja’daki birçok mâlikane finlandiya’nın isveç’in bir parçası olduğu dönemlere kadar uzanmaktadır. pernå isminin kökeni hâlâ tartışılmaktadır. fin-ural sözcüğü "pern" ıhlamur veya ıhlamur ağacı anlamında. å isveççe çay (ırmaktan küçük akarsu) anlamında yani çevrildiğinde ıhlamurçayı anlamını kazanmaktadır.

finlandiya’nın belediyelerinden biridir. 3 merkezi vardır. yönetim merkezi hyrylä (yaklaşık 19.500 kişi yaşar), diğer ikisiyse jokela (5.300 kişi) ve kellokoski’dir (4.300 kişi).

finlandiya’ya bağlı otonom åland adalarının bir şehridir. yüzölçümü 101.91 km² olan adanın 425 sakini vardır. kilometrekareye 4,2 kişi düşer. halk kendi arasında isveççe konuşur. iki ünlü fin yazar sally salminen ve anni blomqvist vårdö adasında doğmuştur.

finlandiya’ya bağlı otonom åland adalarının bir şehridir. yüzölçümü 35.72 km² olan adanın 379 sakini vardır. kilometrekareye 10,2 kişi düşer. halk kendi arasında isveççe konuşur. adada tarım ve turizm en önemli geçim kaynağıdır.

finlandiya’ya bağlı otonom åland adalarının bir şehridir. yüzölçümü 112.31 km² olan adanın 1,694 sakini vardır. kilometrekareye 15,2 kişi düşer. halk kendi arasında isveççe konuşur.

finlandiya’daki bir şehirdir. vesijärvi gölü’ne sınırdır. aslen hollola’nın bir parçası olmasına rağmen zamanla komşusundan da daha büyük olmuştur. şehrin sembolü yanan bir tren tekerliğidir. arazi alışılmadık bir şekilde engebeli, şehrin konumundan buz devrindeki bayırlardan biri olduğu anlaşılmaktadır.