angelus

şili’nin tarapacá bölgesi’nde iquique eyaleti’nde bir belediye ("comuna"). iquique yakınındadır.

nepalkrallığının başkenti ve en büyük şehridir.

1.500.000 nufuslu katmandu’da unesco tarafından koruma altına alınan çok sayıda budist ve hindu tapınağı bulunmaktadır.

deniz seviyesinden 1300 m yüksekte kurulan şehir 27°43’ kuzey, 85°22’ doğuda koordinatları arsında yer almaktafır.

marsamxett ve grand harbour(büyük liman) adları verilen iki doğal limana sahip valletta yarımadası aynı zamanda malta’nın başlıca liman şehridir.

mısır’da başkent kahire’nin kuzeyinde yer alan bir şehir.

güney mısır’da al uqsur valiliğinin başkenti olan şehir. nüfusu yaklaşık 200.000 kadar olan şehir, antik mısır şehri thebes’in harabelerinin üstüne kurulmuş olduğundan dolayı dünyanın en büyük açık müzesi olarak da adlandırılır. bu sebepten dolayı her yıl binlerce turist tarafında ziyaret edilir.

şehir aslında eski luksor şehri (waset), şimdiki luksor ve karnak kasabasından oluşmaktadır.

yeni krallık döneminde tanrı amon’un şehri olan waset en güçlü zamanlarını yaşamıştır. karnak, hatçepsut ve luksor tapınakları, krallar vadisi’ndeki mezarlar bu döneme aittir.

m.ö. 1070’teki bir istilanın ardından zayıflayan şehir son olarak m.ö. 665’te mezopotamya’lılar tarafından yıkılır ve 639 yılında araplar’ın şehre gelmesine kadar harabe halinde kalır.

araplar bu harabelerin güzelliği ile karşılaşınca şehre al-uksor (mücevher) adını takarlar.

mısır’da kızıldeniz kıyısında bir tatil kenti ve turizm merkezidir.

mısır’da bir akdeniz limanı, dimyat eyaleti’nin başkenti. nil deltasında kahire’nin 200 km kuzeyindedir.

yunanistan’ın tesalya bölgesinin en büyük şehri ve aynı adı (larisa) taşıyan ilin (nomos) merkezidir. osmanlı devleti döneminde balkanlar’ın en önemli merkezlerinden biriydi ve 1924 nüfus mübadelesi öncesinde yoğun bir türk nüfusun yaşadığı bir bölgeydi. bu dönemde yenişehir ismini yaşıyan diğer yerleşimlerden ayırmak için yenişehr-i fenar (yunanistan yenişehri) diye de anılmıştır. 19. yüzyıl’da yaşamış ve namık kemal üzerinde büyük etkisi olmuş divan şairi yenişehirli avni, ilk türk matbaasının kurulabilmesini sağlayan fetva yı veren şeyhülislam fazıl abdullah efendi, izmir’in ilk belediye başkanı yenişehirli ahmet bey, türk milli olimpiyat komitesi’nin kurucusu ve türkiye’de organize sporun en önemli öncüsü selim sırrı tarcan yenişehirlidir.

yenişehir (larisa) merkezin 2001 nüfusu 125000, il genelinin nüfusu 282000’dir. ekonomisinin tarıma dayalı niteliği sürmektedir. yunanistan iç siyaseti açısından, yunan komünist partisi’nin geleneksel bir kalesidir.

yunanistan’ın makedonya bölgesinde bir şehirdir. 1923 türkiye-yunanistan nüfus mübadelesi öncesinde türkler ve makedonya slavları vodina nüfusunun çoğunluğunu oluşturmaktaydılar. mübadeleden sonra türkler tarafından vodina olarak bilinen şehrin ismi yunanca dilinde edesa olarak kabul edildi.

70.203 nüfus (2001) ile yunanistan’ın epir bölgesinin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir.

osmanlı imparatorluğu döneminde balkanlar ın en önemli merkezlerinden biriydi. osmanlılarca inşa edilmiş kale, pek çok türk evi, muğla ’ya şaşırtıcı ölçüde benzeyen sokaklar ve tepedelenli ali paşa’nın sarayı yanya’nın başlıca ilginç noktalarıdır.

yanya’da arnavutluk sınırına yakınlığından dolayı önemli bir arnavut nüfusu vardır.

mevcut ulusal havalimanından atina ve selanik kentlerine uçuşlar mevcuttur. bunun dışında igoumenitsa limanına yakınlığı kente ulaşılabilirliği artırmaktadır.

girit’in güney sahilinin ve aynı zamanda da bağlı bulunduğu, girit’in 4 idari bölümünden biri olan laşit (ladithi) ilinin (nomos) (il merkezi ayanikola - agios nikalaos) en büyük yerleşim merkezidir (2001 nüfusu 23800). iki ayrı bölümden oluşmaktadır: kato mera (osmanlı devleti dönemi mahallesi) ve pano mera. karşısında, 9 mil mesafede, ıssız, ancak büyükçe (5 km. uzunluğunda ve 1 km. genişliğinde) eşek adası (gaidhouronisi - günümüzde ismi turizme hitaben krissi ’altın ada’ olarak değiştirilmiştir) bulunmaktadır ve ada günümüzde bir doğal sit alanıdır. yerapetra, kumsalları, tarihi, kültürel ve doğal dokusu ve sakinliği gibi turistik argümanlarıyla giderek daha geniş bir turist kitlesi tarafından keşfedilen ve bu bağlamda gelişmekte olan bir merkezdir. bir diğer önemli gelir kaynağı da seracılıktır.

rivayete göre, temmuz 1798 ’de mısır seferine giden napolyon bonapart donanmasının küçük bir kısmıyla yerapetra’da mola vermiş ve burada bir ailenin yanında bir gece kalmıştır. bu ev hala ayaktadır ve napolyon evi olarak ziyaretçilere açıktır. ayrıca, zorba filminin meşhur final sahnesindeki anthony quinn ’in sirtaki dansı yerapetra plajında çekilmiştir. limandaki kale, kato mera mahallesindeki eski osmanlı evleri, bugün konservatuvar olarak kullanılan cami, bugün müze olarak kullanılan türk mektebi, bu satırların yazarının büyükdedesi molla hasanaki efendi tarafından inşa ettirilmiş çeşme varlığını sürdürmektedir. kıbrıs hesaba katılmazsa, yerapetra avrupa ’nın en güneyinde bulunan kasabadır.

iskeçe bölgesi ile ilgili ilk tarihi kayıtlar m.ö. 879 yılına dayanır. küçük bir yerleşim birimi olarak başlayıp, trakya tarihinin, (iç) savaşlar, yıkımlar gibi, tüm evrelerinde yer aldı. her ne kadar osmanlı 1363 yılında edirne’nin fetihi ile balkanlar’a yerleşmiş olsa da, iskeçe’nin yanı sıra bugunkü kavala, drama ve serez bölgelerinin osmanlı hakimiyeti altına girmesi ancak 26 eylül 1371 tarihindeki çirmen zaferi ile gerçekleşti.

yerel türk nüfusunu güçlendirmek amacıyla anadolu ve özellikle konya bölgesinden iskeçe ve civar illere halk yerleştirildi. osmanlı’nın genişleme döneminde, iskeçe, orduların çıkış noktalarından biri iken, osmanlı’nın balkanlar’daki hakimiyeti azalma sürecine girdikten sonra, imparatorluğun balkan’larda tutunmasında belirleyici rol oynadı.

1715 yılına gelindiğinde iskeçe tütünü ile tanınmış ve bu ürünü sayesinde bölgenin refah düzeyi artmıştı. mart ve nisan 1829’da gerçekleşen iki şiddetli deprem ile kent büyük bir yıkıma uğradı, ancak bu olay yeniden yapılanmasında büyük öneme sahipti.

1877-1878 osmanlı-rus savaşı ile osmanlı’nın balkanlar’daki sınırlarının bu bölgeye gerilemesi ile birlikte, bölgeye olan rus ve bulgar saldırıları arttı. osmanlı devleti’nin yardımından yoksun olarak, iskeçe halkının da katıldığı batı trakya türklerinin silahlı mücadelesi ile, osmanlı için son derece olumsuz şartlar içeren ayastefanos andlaşmasının daha sonra berlin antlaşmasına dönüşmesinde katkıları olmuştur.

iskeçe balkan savaşları esnasında, sırası ile bulgaristan, yunanistan ve yine bulgaristan tarafından işgal edildi. ancak osmanlı’nın edirne’yi yeniden ele geçirdiği dönemde yöre halkının mücadelesi ve osmanlı tarafından yapılan yardımlar sayesinde iskeçe ve gümülcine’deki bulgar hakimiyeti kaldırıldı. ancak, ardından kurulan ve iskeçe’yi de kapsayan garbi trakya hükümeti’nin, 1 eylül 1913 tarihinde bağımsızlığını ilan etmesi, osmanlı, rusya ve bulgaristan tarafından hoş karşılanmayınca, bölgede etkinlik gösteren osmanlı subayları geri çağırıldı ve istanbul antlaşması ile iskeçe dahil, batı trakya bölgesi bulgaristan’a bırakıldı.

birinci dünya savaşı’nın patlak vermesi ile iskeçe bulgaristan ve yunanistan arasındaki cephenin ortasında kaldı. osmanlı’nın savaşa katılması ve bulgaristan’ın hakimeyitinin azalması ile birlikte bölgeyi yunanistan’a bağlamayı amaçlayan, yunanistan ve fransa denetimli kuruluşlar etkinlik göstermeye başladılar. yunanistan’ın diplomatik girişimler ile bağımsızlık çabalarını bastırdığı bölgede, iskeçe’nin de dahil olduğu batı trakya’nın akıbetinin halkoyu ile belirlenmesine karar verildi. mayıs 1920’de gerçekleşen halkoyu ile, türk nüfusu ezici çoğunluğu elinde bulundurmasına rağmen, sonuç bölgenin yunanistan’a bağlanması yönünde oldu.


iskeçe’de, 20. yüzyılın başından kalma evlermilli mücadele döneminin sona ermesi ve lozan anlaşmasının imzalanması ile iskeçe türk halkı nüfus mubadelesinden muaf tutuldu. iskeçe bir kez daha ikinci dünya savaşı’nda bulgaristan tarafından işgal edildi. bunu takip eden yunan iç savaşı boyunca da iskeçe halkı yerel mücadelelerde yer almaya devam etti.

yunanistan’da, batı trakya’da, rodop vilayetinin (nomos) gümülcine’den sonra ikinci büyük şehridir. konum itibariyle, dedeağaç-gümülcine yolunun ortasında yer almaktadır.

şapçı’da ve civar bölgede yoğun bir türk nüfusu yaşamaktadır.

yunanistan ’ın orta makedonya bölgesinde 2001 nüfusu 55000 olan bir şehir ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir. osmanlı devleti döneminde balkanlar ın en önemli merkezlerinden biriydi. şeyh bedreddin serez çarşısında idam edilmiştir.

yunanistan’ın ikinci büyük şehri ve yunan makedonya bölgesinin en büyük şehri ve yönetim merkezidir. selanik 1430-1912 yılları arasında 500 yıla yakın bir süre boyunca osmanlı imparatorluğunun en önemli şehirlerinden biriydi. mustafa kemal atatürk 1881’de selanik’te doğdu.

selanik’in büyük şehir nüfusu 1 milyona yaklaşmaktadır, en önemli turistik ziyaret yerleri osmanlılar tarafından inşa edilmiş beyaz kule ve arkeoloji müzesi’dir. sahil şeridi izmir’i andırır.

girit’in üçüncü büyük şehri (2001 nüfusu 69.290) ve aynı adı taşıyan ve girit’in dört idarî bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir.

1924 nüfus mübadelesi öncesinde adada türk nüfusun yoğun olarak yerleşik olduğu şehirlerden biriydi. tarihin gelmiş geçmiş en büyük kumarbazı kabul edilen nikolas dandolos (nick the greek) resmoludur.

yunanistan’da, epir periferi’sinde, preveze idari bölgesinde (nomos) küçük bir şehirdir. 2005 nüfusu 3500’dür.

parga, istanbul sultanahmet’te ibrahim paşa sarayı’nı yaptırmış olan kanuni sultan süleyman’ın ünlü sadrazamlarından pargalı damat ibrahim paşa’nın doğum yeridir.

yunanistan’ın rodos adasının rodos kentinden sonra en büyük yerleşim merkezi.

yunanistan’ın batı makedonya bölgesinde, aynı adı taşıyan ilin (nomos) idarî merkezi olan şehirdir. 2001 nüfusu 47500’dir.

osmanlı devleti döneminde balkanların önemli merkezlerinden biriydi. epir bölgesi ile selanik arasındaki yol güzergahı üzerinde bulunması nedeniyle 17. yüzyıl ve 18. yüzyılda orta avrupa ülkeleri ile hayli gelişmiş ticari ilişkiler kurmuş olup, bu dönemden kalma gözalıcı eserleri barındırmaktadır. bunların başlıcaları 1664 tarihli aya nikola kilisesi ve saat kulesi (mamatsios), 1668 tarihli rum mektebi ve kütüphanesi gelmektedir.

bugün de iyon denizi sahilini türkiye sınırına bağlaması planlanan via egnatia otoyol projesi kozani’den geçmektedir.

kuzey yunanistan’da, arnavutluk ve makedonya sınırlarına yakın küçük bir şehir (2001 nüfusu 21000), ve aynı zamanda aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir (2001 il nüfusu 53500). şehrin bazı manzaraları sinop ilini hatırlatır.