angelus

pakistan’ın pencab eyaletine bağlı 3,8 milyon nüfuslu şehirdir.

pakistan islam cumhuriyeti’nin başkentidir.

şehirde, türk mimar vedat dalokay’ın çizimi olan, dünyanın en büyük camilerinden biri olan faysal camisi bulunmaktadır.

polonya’nın doğusunda kalan en büyük şehir ve lublin voyvodası’nın başkentidir. 2004 sayımlarına göre 355.954 kişi yaşamaktadır. polonya’nın en büyük dokuzuncu şehridir.

güneydoğu polonya’da bir kasabadır. pulawy ve lublin arasında, kurówka nehri üzerinde yer alır. lublin voyvodalığı (lublin voivodship) içinde ayrı bir gmina’nın merkezidir ve yaklaşık 2811 kişi (2005) yaşamaktadır.

polonya’nın en eski ve en büyük şehirlerinden biridir. 2004 nüfusuna göre 780.000 (yakın topluluklarla birlikte 1,4 milyon) kişi yaşamaktadır. tarihî şehir, vistül irmağı’nın wawel tepesi’nin ayağında küçük polonya’nın güneyinde kalıyor. daha küçük polonya voyvodası’nın da 1999’dan beri başkentidir. eskiden kraków voyvodası’nın başkentiydi.

kraków geleneksel olarak ülkenin bilim, kültür ve artistik merkezi olmuştur. eski polonya krallarının oturdukları, eski başkent ve birçoğu için tarihi sahnelere tanık olmasından dolayı polonya’nın kalbi olarak söz edilmektedir. yerli ve uluslararası turizm yılda yedi milyon turisti ağırlıyor.

polonya’nın güneyinde yukarı silezya adlı tarihsel bölgenin en büyük kentidir. odnica ve rawa ırmaklarının kıyısındadır.

katowice silezya ilinin merkezidir. yukarı silezla endüstri alanı’nın da ana kentidir. kent nüfusu 321.163, bitişik kentlerle birlikte oluşturduğu metropoliten alanın nüfusu ise 3.487.000’dir. (2004)

(bkz: gündelik hayat)

polonya’da bulunan bir şehirdir. 12. yüzyıldan beri polonya ile almanya arasında ihtilafa konu olmuştur, iki ülke de şehri kendi toprakları altına almak ister. almanya birinci dünya savaşı sonunda yenildiğinde ve özgür polonya deklare edildiğinde, versay antlaşması’yla danzig, nüfusunun %95’i alman asıllı olmasına rağmen, "özgür şehir" olarak ilan edildi ve yetkisi milletler cemiyeti’ne verildi. böylece polonya’nın erişebileceği ve kullanacabileceği bir liman olacaktı. 1933’de, seçimler sonrası şehir parlementosunun büyük bir kısmı nazilerden oluşuyordu. 1939’da, polonya’nın almanlar tarafından işgali ile, danzig yeniden almanya’ya katıldı. ikinci dünya savaşının sonunda ise, gdansk adını alarak polonya’ya bağlı bir şehir oldu. şehirde bulunan almanlar ise gitmeye zorlandılar. 1980’lerde şehir solidarnosc hareketinin yuvası oldu. 1990’da ise şehirin polonya’ya bağlı olduğu, resmen almanlar tarafından kabul edildi.

danzig, tarihteki olayda yer almış önemli bir avrupa şehridir. aynı zamanda birçok büyük düşünürün de zaman zaman evi olmuştur.

1545 yılında ova ortasında kurulmuş olan, sanat başyapıtlarının kenti modena, muhteşem katedrali ile tanınmıştır.

sirke üretimiyle dünyaca meşhur olan modena’da ferrari markalı lüks ve spor otomobillerin de üretimi burada yapılıyor.

kuzey italya’da bir şehirdir. nüfusu 7.5 milyon civarındadır.

ülkenin ve avrupa’nın en gelişmiş ve en zengin şehirlerinden biridir. otomotiv ve moda sektörü şehrin en önemli gelir kaynağıdır. özellikle paris ve new york gibi dev metropollerle beraber modada en önemli merkezlerden biridir.

şehrin merkezinde dünyanın en büyük gotik tarzdaki katedrali (duomo di milano), dünyanın en eski alışveriş merkezlerinden biri, ve dünyanın en büyük tiyatro binalarından biri bulunur.

monza otomobil sporları pistine sahiptir. ülkenin en büyük iki spor klüplerinden olan a.c. milan ve inter milan bu şehin takımlarıdır.

milano-torino arasında trenitalia tarafından işletilen hızlı tren vardır.

güney italya’da basilicata bölgesinde bulunan 54.919 nüfuslu bir şehir.

şehir, arap-bizans ve fransız etkisi altında bir karışım oluşturmuş olup bölge barok tarzının açık biçimde neapolitan etkisinde kaldığını göstermektedir. matera’da bulunan, neolitik, bronz ve demir çağlarına tarihlenen seramik ve paleolitik kalıntıları ridola ulusal müzesi’nde sergilenmektedir.

tuf kayalık bölgesinde, kayaya kazılarak inşa edilen kiliseleri ve evleri oluşturan meşhur "matera taşları" görülebilir.

matera, carlo levi’nin sürgünden önce uğradığı yerlerden biridir.

italya’nın marche bölgesinde 42.361 nüfuslu bir şehir.

macerata belediye kütüphanesi’nde çok eski bir incunabula; araba müzesi’nde bazı antik araba örneklerini görmek mümkün.

italya’da, tiren denizi kıyısında, 170.000 nüfuslu bir şehirdir. toskana bölgesi içinde yer alan livorno, 1921’de italyan komünist partisi’nin (pci) doğuşuna da tanıklık etti.

tarih boyunca özgürlükçü akımlardan etkilenen kent, asıl büyümesini medici ailesinin toskana grandüklüğü’nü üstlendiği dönemde yaşadı. 1587’de i. ferdinand’ın "toskana grandükü" sıfatıyla duyurduğu "leggi livornine" (livorno anayasası) ile pisa kentinin liman kasabası livorno "açık şehir" ilan edildi. hangi ulustan olursa olsun, ister hakkında idam cezası çıkarılmış bir korsan ister bir hırsız olsun, hiçbir şekilde takibe uğramaksızın livorno’ya yerleşebilecek, orada ticaret yapabilecek hatta dininin gereklerini yerine getirebilecekti. bu düzenlemenin ardından akdeniz’in en önemli ticaret merkezleri arasına giren şehir, kozmopolit ve özgürlükçü tarzını bugüne değin yitirmedi. kent bugün bile italya’da solun kalelerinden biri olarak varlığını sürdürmekte.

livorno’nun dünyaca en çok tanınan özelliklerinden biri, hiç kuşkusuz, endüstriyel futbola karşı muhalif bir duruş sergileyen as livorno takımı. türkiye’de de giderek taraftar toplayan as livorno, italyan birinci ligi serie a’da mücadelesini sürdürüyor.

lombardya bölgesinde milanoya 50 km uzaklıkta, como gölünün doğu kısmında bulunan küçük italyan şehridir. ekonomisi daha çok endütri üzerine kurulmuştur. politecnico di milano üniversitesi’nin makine mühendisliği, inşaat mühendisliği ve mimarlık bölümlerinin bir kısmı da burada bulunmaktadır. nüfusu 2001 sayımlarına göre 45.827’dir.

adriyatik kıyısına 1 saatlik uzaklıktaki tarihi kenttir. ferrara kenti ortaçağ ve rönesans devrinden kalma kentin planının korunması ve po deltası’nın korunan doğal yapısı nedeni ile 1995’den bu yana unesco dünya kültürel mirası listesi’nde yer almaktadır.

pisa şehrinin ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu kesin olarak bilinmemektedir. m.ö. 5. yüzyıldan kalma bazı arkeolojik bulgular bölgede yunan ve galyalılarla ticaret yapan bir şehrin varlığını ortaya koymuştur. m.ö. 180 yılında roma imparatorluğunun bir kolonisi haline gelerek portus pisanus adını aldı. zamanla pisa toskana bölgesinin korsika, sardunya ve fransa ile ispanya’nın güney kıyılarıyla ticaret yapan ana limanı haline geldi.

pisa önce lombardların egemenliği altına girdi. sonra şarlman’ın lombardları yenmesiyle kutsal roma imparatorluğunun bir parçası oldu. 11. yüzyılda pisa italyan yarımadasının 4 büyük bağımsız deniz cumhuriyetlerinden biri haline geldi. pisa’nın 1060 yılında cenevizlilerle yaptığı ilk deniz savaşı zaferle sonuçlandı. 1088 yılında kuzey afrika’daki bir müslüman şehri olan mehdiye’yi talan etti. pisa kudüs şehrinin fatımilerden ele geçirilmesiyle sonuçlanan i. haçlı seferinde önemli bir rol oynadı. pisalılar antakya, yafa, lübnan bölgelerinde koloniler kurdular ve konstantinopolis, kahire ve iskenderiye’de yerleşim bölgeleri kurdular.

pisa 14. yüzyıldan itibaren zayıflamağa başladı. 1509 yılında floransa’nın eline geçti. buna rağmen ünlü bilim adamı galileo galilei (1564–1642) pisa’da modern fizik biliminin temellerini attı. ii. dünya savaşı sırasında pisa şehri büyük zarar gördü. bombardımanlar sırasında camposanto (anıt mezar)’daki freskler neredeyse tamamen yok oldular.

kuzey italya’daki toskana bölgesinde yer alan bir şehirdir. ünlü eğik pisa kulesinin yanısıra 11. yüzyıl ile 14. yüzyıl arasında italya yarımadasının en güçlü 4 deniz cumhuriyetlerinden biri olarak (diğerleri ceneviz cumhuriyeti, venedik cumhuriyeti ve amalfi) tarihe geçmiştir. ayrıca pisa ünlü bilim adamı galileo galilei’nin yaşamış olduğu kenttir.

italya’ya bağlı elba adasının merkezi olan liman şehri.

güney italya’da basilicata bölgesinde bulunan bir şehirdir. aynı zamanda bölge merkezidir. 69 295 nüfuslu kentin plaka imi pz, rakımı 819 m’dir.

potenza bölgesel arkeoloji müzesi önemli bir tarih-öncesi koleksiyonuna, ilgi çekici bir etnografik seksiyona ve çok sayıda grek ve latin yazıtlarına ev sahipliği yapmaktadır.

italya’nın kuzeydoğusunda, friuli-venezia- giuila bölgesinde şehir. uzun süre italyan ticaret ve kültürünün merkezlerinden biri olmuş, zamanla önemini yitirmiştir. ancak son yıllarda doğuya (eski yugoslavya’ya) açılan kapısı olarak yeniden önem kazanmaya başlamıştır 19.yy. sonunda trieste, james joyce, italo svevo gibi sanatçıların yaşadığı avusturya-macaristan imparatorluğu yönetiminde bir şehirdi, 1.dünya savaşı’ndan sonra italya’nın bir parçası oldu.