angelus

dan şehridir qeqertarsuatsiaq’ın (disko adası) güneyinde yer alır , grönland’ın batı kıyısında bir adadır. 1773 yılında bulundu. kopenhag üniversitesi’nin merkezidir.

roma imparatoru augustus tarafından kurulmuştur. 1681 yılında almanlardan fransızlara geçmiştir. 1789 fransız devrimi ile de kent iyice fransız kültürünün etkisi altına girmiştir. 19. yüzyılın ikinci yarısında otto von bismarck tarafından yeniden ele geçirilerek alman imparatorluğu’na dahil edilmiş ve alsas-loren eyaletinin başkenti yapılmıştır. kent i. dünya savaşı’nın ardından 1919’da yeniden fransa’ya katılmıştır.

tarihte birçok önemli olaya tanıklık etmiştir. fransa milli marşı la marseillaise 1792’de rouget de lisle tarafından burada bestelenmiştir. gutenberg matbaayı burada icat etmiştir. ünlü alman yazar goethe de hayatının bir kısmını burada geçirmiş ve burada öğrencilik yapmıştır.

fransa’nın almanya sınırında bulunan ve alsas eyaletinin başkenti olan, 273.000 nüfuslu bir kenttir.

kent 1949 yılından bu yana ab görüşmelerine ev sahipliği yapmaktadır ve avrupa konseyi, avrupa parlamentosu ve avrupa insan hakları mahkemesi burada bulunmaktadır. bu sebeple avrupa birliği’nin brüksel’den sonraki 2. önemli kentidir. dünyada cenevre ve new york’un yanı sıra, başkent olmadan uluslarası kurumlara ev sahipliği yapan 3 kentten biridir.

bir sınır kenti olduğundan dolayı, diğer tipik fransız kentlerine benzememektedir. özellikle alman ve fransız kültürünün yoğun özelliklerini taşımaktadır. şehrin şaraplık bağları çok ünlüdür.

fransa’nın başkenti paris’in 9.9 km güneybatısında bir semt.

23.000 nüfuslu sevr, porselen üretimi ile tanınmıştır. osmanlı devleti ile itilaf devletleri arasında imzalanan sevr antlaşması, bu semtteki bir porselen fabrikasında 10 ağustos 1920’de imzalanmıştır.

kuzey-doğu fransa’da yer alan champagne-ardenne bölgesinin en büyük ve en önemli kentidir. kentin geçmişi roma imparatorluğu’na kadar uzanmaktadır. 451 yılında attila ile birlikte türk akınlarına sahne olmuştur. reims fransız kralların taç taktıkları yer olarak fransa tarihinde önemli bir rol oynamıştır. bu bakımdan reims katedrali ingiltere’de yer alan westminster abbey ile aynı görevi görmektedir.

fransa’nın lorraine bölgesinin ve moselle département’ının merkezi, moselle ve seille’in kıyısında; 123 920 nüf. (1992). hayvancılık ürünleri pazarı ve etkin bir ırmak limanı olan metz’de demir-çelik, makine, elektrikli gereçler, besin, tekstil, kağıt, ayakkabı, silah ve tütün sanayileri de vardır. birçok orta çağ anıtı içeren kentin surları ve yanında 15.-16. yy. lara ait kuleler bulunan almanlar kapısı hala ayaktadır. bunun dışında, iki kilisenin birleşiminden oluşan birçok değerli eşyanın (sözgelimi charlemagne’ın paltosu adı verilen işlemeli giysi) saklandığı st. etienne katedrali (18. yy), yapımına 17. yy.’da başlanmış, ama daha sonraki yüzyıllarda tamamlanmış st. martin kilisesi, 18. yy.’dan kalma st. vincent kilisesi ve st. pierre de la citadelle kiliseleri başlıca yapılar arasında sayılabilir. buna karşılık assomption ve carmine kiliseleri barok üslubunda yapıtlardır. sivil yapılar arasındaysa st. livier sarayı (17. yy.), rönesans döneminden çeşitli evler, belediye konağı (18. yy.), yeni klasik üsluptaki adalet sarayı sayılabilir. arkeoloji müzesi de bir pinakotek içermektedir.

metz(eski divodurum), mediomatriciler’in başkenti ve önemli bir karayolu kavşağıydı. daha geç dönemlerde mettis adıyla anılmaya başlanan kente daha sonra bugünkü adı verildi. 511’de austrasia’nın başkenti oldu, önce lorraine’in (843), sonra saksonya derebeylerinin egemenliğine girdi; bu arada yerel psikoposların gücü ticaretle uğraşan burjuvalar karşısında geriledi ve metz imparatorluk içinde serbest kent haline geldi(18. yy.). reform hareketini destekleyen, 16. yy.’da bağımsızlığını korumak için fransa’dan yardım isteyen metz, 1648’de bağımsızlığını elde etti. 1871-1919 arasında alman yönetiminde yaşadı.

1999 nüfus sayımına göre 1,5 milyon kişi olan nüfusu ile, avrupa’da en büyük kara alanına sahip olan fransa’nın 2. en büyük şehri ve 3. en büyük metropolitan yerleşim alanıdır. bouches-du-rhône departmanında yer almaktadır.

fransa’nın akdeniz kıyısında yeralan şehir, akdeniz’in en büyük ticari limanına sahiptir.

bugün marsilya artık fransa’nın en kalabalık varoşlarından birine sahiptir.

marsilya, sosyetik tatil beldeleri cannes, nice, st tropez’ye yakın olmasına rağmen güney fransa’nın diğer şehirlerine hiç benzememektedir. kuzey afrika kökenlilerin çoğunlukta olduğu, 1 milyona yaklaşan çok çeşitli etnik nüfusuyla bir metropol görünümündedir. herkesin değişik bir aksanı olduğu için fransızca’yı az veya aksanla konuşsanız bile kimse yadırgamamaktadır. akdeniz ikliminin getirdiği yumuşak hava akımıyla soğuk ülke vatandaşları için çekici olsa da, yüksek suç oranı ve uyuşturucu trafiğinin yoğun olduğu iddia edildiğinden turistlerin çok rağbet ettiği bir şehir değildir...

fransa’nın en güzel bölgesi olan provence’ın sınırları içindedir... calaques dağ kitlesininde aralarında bulunduğu bir dağ zinciriyle çevrili olan marsilya, akdeniz sahil şeridi boyunca 70 km kıvrıla kıvrıla uzanır... güneş ışığı en önemli servetidir. mistral yeliyle gelen provence yöresine has bu doğal ışık, aralarında cezanne, braque, dufy, derain, marquet’inde bulunduğu birçok tanınmış ressamın ilham kaynağı olmuştur.

şehir merkezine 30 km uzaklıktaki marsilya havaalanından her 20 dakikada bir hareket eden otobüsler, yolcuları saint charles gar’ına getiriyor. oradan taksi ya da metro ile gideceğiniz yere ulaşıyorsunuz. başta marcel pagnot’nun filmleri olmak üzere birçok fransız filmine mekan olan st. charles gar’ı, şehrin yüksek tepelerinden biri üzerinde kuruludur. garı şehrin merkezine bağlayan boulevard d’athenes caddesine doğru alçalan toplam sayısı 104 olan merdivenlerin en üst basamağından aşağıya bakınca tüm şehrin ayaklarınızın altında olduğu hissi veriyor. bazıları şehrin merkezi olarak, st charles garı’nı bazıları ise ‘le vieux-port’ denilen eski limanı kabul ediyor.

eski liman ‘le vieux-port’dan ‘chateau d’if island’ adasına, ‘port de commerce’den de korsika adası’na günlük turlar düzenleniyor. şehiriçi tur yapmak için ise iki seçenek var. ilki, bir gün için kişi başına 16 euro olan otobüslerle şehri dolaşmak. ikincisi ise yollardaki kırmızı çizgileri takip ederek yürümek. iki saat süren kırmızı çizgiyi takip turuyla şehrin gezilip görülecek tüm tarihi ve turistik yerlerini görüyorsunuz. yürümeyi sevenlere önerilir... alexandre dumas’nın romanı ‘monte kristo kontu’yla üne kavuşan ‘chateau d’if’ şehrin en güzel manzaralarından birine sahip. 1524 yılında inşa edilen bu şato, 17’inci yüzyılda devlet hapishanesine dönüştürülmüş.

tarihde ilk olarak m.ö 600 yılında yunanlı denizcilerin kurduğu marsilya şehri, zamanla eski liman denilen vieux limanı etrafında genişleyerek bugünkü halini almış... yunanlıların, izmir yakınlarındaki phocaea denilen bugünkü eski foça şehrini kaybetmelerinden sonra kendilerine koloni yaptıkları bir şehir olarak da biliniyor. cosquer mağarası duvarı üzerindeki yazılar marsilya da geçtiğimiz 28 bin yıl boyunca insan yerleşimi olduğunun kanıtı. ayrıca marsilya 2 bin 600 yıl ile avrupa’nın en eski şehri unvanına sahip... bu eskilik sokaklarında kolayca farkediliyor. birbirine bitişik sıralanan yüzlerce apartmanın dar bir koridor görünümü oluşturduğu arnavut kaldırımlı sokaklarında yeni yapı hemen hemen hiç yok. asırlar öncesinin yüksek tavanlı, uzun pencereli evleri yıkılmamış ve korunarak bugüne kadar gelmiş. tarihi geçmişiyle yüksek mimari değer taşıyan bu apartmanlar bugün hala halkın kullanımında... marsilya kültür varlıkları atölyesi’nin (atelier du patrimoine) yöneticisi daniel dracourt’un şehrin tarihi yapısının korunmasına yönelik çalışmalarının bunda büyük payı olmuş. akdeniz çevresinde bulunan ülkelerde tarihi kent dokularıyla öne çıkan yerleşimlerin gelişim ve koruma planları yapılmış. istanbul’a benzer özellikler taşıyan marsilya çok kültürlülüğün ve kültür varlıklarının korunması ve yerel yönetimler açısından önemli bir örnek.

m.ö. 49 yılında sezar tarafından istila edilince romalıların ticaret merkezi haline getirilen marsilya, limanlarının jeopolitik avantajıyla bugünde denizcilik alanında önemli bir yere sahip... haçlı seferlerinde aktif olarak önemli bir rol oynamışsada bugün egemen bir din yok ve çok çeşitli kültürel yapısı içinde her dinden insana rastlanıyor. 13’üncü yüzyılda kısa süreli yaşanan cumhuriyet dönemine, 1423 yılında aragone hanedanlığı’n tarafından son verilmiş. kral rene’nin yaptığı çıkartmanın sembolü olarak diktirdiği kule, bugün hala limanın girişinde görülebilir. marsilya, 1481 de fransız krallığı’na dahil olmuşsada halkının liberal yanı tarih boyunca ağır basıyor. 1720 yılında nüfusunun yarısı olan 45 bin kişiyi kaybettiği veba salgının yaraları kısa sürede sarılırken, 1792 de marsilya halkı asiliğiyle ünlenir. altı bin gönüllüden oluşan rhine ordusu, claude-joseph rouget de i’sle’nin bestelediği savaş marşı ‘the hymm of the army of the rhine’ ı söyleyerek, fransız devrimine katılmak için paris’e doğru yürüyüşe geçer. 1795’de fransa’nın milli marşı kabul edilen bu marş, ‘la marseillaise’ olarak bilinir.

19’uncu yüzyılda modern döneme girmesinin yanısıra fransız sömürgeleri, altyapı sistemi projeleri ve süveyş kanalı’nın açılmasıyla gelişmesi hız kazanan marsilya, ham maddeleri işlemeye dayalı ekonomisiyle kısa zamanda gelişmesini tamamlamış. deniz ürünleri zenginliğinin yanısıra dünyanın en kaliteli kiremitleri burada üretiliyor. bugün marsilya’nın tek amacı ‘euromediterranee’ projesini gerçekleştirmek. ekonomi ve endüstri metropolisi olan marsilya 1995 yılında başlatılan bu projeyle güney avrupa’nın iş alanında başkenti olmayı amaçlıyor. bunu gerçekleştirmek için şehir, yabancı sermayeye yatırım yapması için her imkanı ve kolaylığı sağlıyor. aynı zamanda fransa’nın en yüksek öğrenme oranına sahip olduğu 45 bin üniversite öğrencisiyle kente gelen sermaye ile doğan iş imkanlarından marsilya halkının faydalanması için kalifiye eleman yetiştiriliyor.

marsilya’nın içinde olduğu kadar civarında da gidilecek çok yer var. sabunlarıyla ünlü olan aix-en-provence şehri marsilya’ya kara yoluyla 30 km uzaklıkta. arnavut kaldırımlı daracık sokakları istanbul’un beyoğlu semtini hatırlatıyor. aix-en-provence şehrinin kuzeyinde kalan kısımlarda özellikle puyricard’da burjuva kesiminin yaşadığı söylenirken, bu sevimli fransız şehrindeki evlerin fransa’da en pahalılar arasında olduğu biliniyor. aix-en-provence’ın 10 km kuzeyinde cezanne ve picasso’nun tablolarını yaptığı lavanta tarlalarıyla kaplı st. victoire dağı hala tablolardaki güzelliğinde... picasso’nun yaşadığı şatoya girilmiyor fakat dışarıdan görülmesi bile onca yolu gitmeye değer.

lavanta tarlalarıyla çevrili marsilya da eski ve yeni içiçe yaşıyor...hangi tepesinden baksanız dağlarla çevrili muazzam bir liman manzarasıyla karşılaşıyorsunuz. marsilya, tarih ve kültür karışımı bir gezi için ideal bir şehir.

fransa’nın kuzeybatısında bir komündür. calvados idari biriminin bir bölümü ve basse-normandie’nin (aşağı-normandiya) başkentidir.

115.000 nufuslu şehrin yerlilerine caennais (ve kadınlara caennaise(s)) denir. manş kanalı’na 15 km uzaklıktadır. şehirde nemli bir iklim hakimdir.

1944’te ii. dünya savaşı’nda ve ondan 600 yıl önce 1346’da tamamen yıkılan şehir baştan inşaa edilmiştir.

fransa’nın güneyinde bouches-du-rhône departmanına bağlı ve marsilya’ya 25 km. uzaklıktaki tarihi ve kültürel bir şehirdir. yeraltı suları ve cezanne’ı ile meşhurdur. şehir 200’ün üzerinde çeşme ve dört üniversiteyi barındırmaktadır.

fildişi sahilleri’nin resmi başkentidir. abidjan’ın 240 kilometre kuzeyinde bulunan şehrin nüfusu 100.000 civarındadır.

fas’ın kuzeybatı kıyısında bu regreg irmağının denize döküldüğü yerde bulunan rabat’ın nüfusu çevre belediyelerle 1.400.000’dir. önemli bir yönetim ve öğretim merkezi olan şehirde, sanayi de gelişmektedir: dokuma sanayisi, besin sanayisi asbest fabrikaları, vb. ayrıca, dar sokakları, eski yapıları tarihsel anıtları ve yanıbaşındaki 17. yüzyıl’dan kalma hisarla, çok sayıda turist de çekmektedir.

12. yüzyıl’da endülüs’e yapılan seferler için bir askerî üs olarak kurulan rabat, daha sonra bir süre gerilemiş, fransız işgalinden sonra koruma bölgesinin merkezi yapılınca, hızla gelişmiştir.

fas’ın kuzeyinde 669,685 nüfuslu bir şehir. kuzey afrika kıyısının cebelitarık kenarında yer alır. tanca eyaletinin merkezidir.

tavuş idari bölgesi’nin idari merkezidir . bölgenin kuzey bölümünde yer alır.erivan’a 142 km uzaktalıktadır.

ermenistan’ın vayots dzor idari bölgesi’nin yönetim merkezi. şaraplarıyla ünlüdür.

ermenistan’ın armavir idari bölgesi’nde bulunan küçük bir kentidir.

kotayk idari bölgesi’nin merkezidir. hrazdan şehrinin adı orta farsça’daki frazdan ’dan gelir. farzdan zerdüşti mitolojisindeki bir terimdir. ermenistan’ın nüfus bakımından en büyük 4. şehirdir. soyvet rusya zamanında ağır sanayii merkeziydi.

geğarkunik’in yönetim merkezidir.

gavar yaklaşık 25.000 kişinin yaşadığı, sevan gölü kıyısında bulunan küçük bir kenttir. şehirde bulunan sovyetler zamanından kalma sanayi bölgesi dışarı verilen göç sebebiyle atıl durumdadır.

gavar ermenistan’da bulunan tek özürlüler rehabilite okuluna ev sahipliği yapar.

ermenistan’ın başkenti. hrazdan irmağı üzerinde kuruludur. ülkenin idari, kültürel ve endüstri merkezidir. nüfusu 1.088.300 (2004 tahmini). erivan’ın tarihi iö 8. yüzyıla değin uzanır. kent iö 782’de, urartular tarafından bir kale olarak erebuni adıyla kurulmuştur.

ermenistan ’ın endüstriyel bir şehridir.kasag nehri üzerinde erivan’ın 13 km kuzeybatısında yer alır. aragatsotn idari bölgesinin merkezidir . yaklaşık nufüsuyla 30,000 en önemli üç ermeni şehrinin yollarının kavşak noktasıdır: erivan, gümrü ve vanadzor.

ermenistan’ın orta bölgesinde yer alan, 45,100 nüfuslu bir şehri, armavir idari bölgesi’in merkezi.
armavir’deki tarihi kalıntılardan ilk yerleşimin milattan önce 5.-6. binyıla fayandığı anlaşılmıştır.. urartu kralı 1.argiştis buraya bir kale yaptırmış ve argiştihinili adını vermiştir. m.ö.331’de orontid hanedanı yönetiminde ermeniler ahameniş imparatorluğu’ndan bağımsızlığını kazanıdıktan sonra, armavir şehri, yeni kurulan bu krallığa başkentlik yapmıştır. armavir ismine, ahamenişliler zamanında elamca yazılmış gılgamış destanı’nda, hellenistik çağ’dan kalma yunan metinlerinde, hesiod’un şiirlerinde rastlanır, euripides’in metinlerinde rastlanır.ayırca antik makedonya’lılarda bir ayın adı, bir orontid kralının ismidir.