atatürk e suikast girişimi

16 haziran 1926 çarşamba günü izmir’e gitmek üzere seyahatte bulunan gazi mustafa kemal paşaya suikast yapacakları ihbarı üzerine, suikastı fiilen yapmakla görevli olanlar, suç vasıtaları olan bomba ve silahlarıyla birlikte yakalanmışlardır.suikast şebekesi, aylardan beri birtakım özel tertibat ile her ne olursa olsun gazi’ye karşı suikast yapmayı ve bu suretle de hükümeti devirmeyi kararlaştırmıştı. suikastı hazırlayanlar, terakkiperver cumhuriyet fırkasına mensup bazı kimselerdi. en önemli rolü oynayanlar terakkiperver fırkadan izmit milletvekili şükrü bey ile eski ittihat ve terakkici kara kemal’di. suikast önce ankara’da tasarlanmış, erzincan milletvekili sabit bey’le faik bey’in müdahaleleri ile önlenmiş, daha sonra bursa’da düşünülmüş, bu da uygun görülmeyerek izmir’de gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
16 haziran 1926’da izmir’e gelmesi beklenen trenin gelmemesi sonucu giritli şevki durumu izmir valisine ihbar etmiş ve suikastçılar silahları ile birlikte yakalanmışlardır.
suikast olayının terakkiperver cumhuriyet fırkası bir kısım mensupları ile ilgili bulunduğu ortaya çıkmış ve eski ittihat ve terakkicilerin de bu olayın tahrik ve düzenleyicileri oldukları anlaşılmıştır. amaçları, önce irticayı tahrik ve dini siyasete alet ederek mustafa kemal paşa’yı iktidardan düşürmekti. buna muvaffak olamayınca, ittihat ve terakki’nin ileri gelenleri, terakkiperver fırkanın içindeki adamlarıyla suikast teşebbüsü hazırlıklarına girişmişlerdir. kurulan istiklal mahkemesi, suçları sabit olanları idama mahkum etmiştir. 14 temmuz 1926’da başta ziya hurşit, laz ismail, gürcü yusuf, çopur hilmi, şükrü bey, ayıcı arif, ismail canpolat olmak üzere 13 kişi idam edilmiştir