cezzar ahmet paşa

mitili
fransız kralı napolyon’a karşı akkâ kalesini başarı ile savunan büyük türk kumandanı. bosnalı olup doğum târihi bilinmemektedir. istanbul’a gelerek sadrâzam hekimoğlu ali paşanın hizmetine girmiştir. ali paşa ikinci mısır vâliliğinden azledilince, mısır’da kalarak meşhur ali beyin kölesi abdullah beyin hizmetine girdi. bahire kâşifliğine atanan ahmed, orada bedevîlere karşı olan muhârebelerde gâlip gelmiş ve çok kan dökmüş olduğundan, kasap anlamına gelen “cezzâr” lakabı verilmişti. fakat bir müddet sonra ali beyin öç almasından korkarak, istanbul’a kaçtı. sonra da şam vâlisi osman paşanın hizmetine girerek tâhir ömer, zeydan ve şahab âileleriyle yapılan mücâdelede başarı gösterdi. 1775’te kendisine beylerbeyi rütbesi verildi, bir yıl sonra da sayda vâliliğine tâyin edildi.
sûriye’de emniyeti sağlayan ve 1780’de emîrü’l-haclık ile şam eyâletine tâyin olunan ahmed paşa, gerek sayda ve gerekse şam vâliliği zamânında akkâ kalesinde oturdu. burada kuvvetli bir ordu kuran ahmed paşa, küçük bir donanma da yaptırarak âdetâ bağımsız bir şekilde hareket etti.

1789’da mısır’ı işgâl eden napolyon bonapart’ın anlaşmak için ileri sürdüğü teklifleri reddedince, bonapart, akkâ kalesini kuşattı. ancak cezzâr ahmed paşanın emrindeki 3000 kişilik nizâm-ı cedîd askerinin müdâfaada gösterdikleri azim ve mahâret netîcesinde, napolyon ilk defâ burada yenildi. bunun üzerine; “akka mukâvemet etmeseydi belki şark imparatoru olurdum.” demekten kendini alamadı.

mısır seferi seraskerliğine sadrâzam yûsuf ziyâ paşanın getirilmesine gücenen cezzâr, sûriye’de serdara yardımda bulunmadı ve devlete daha başka güçlükler de çıkarmaya çalıştı. bununla berâber bu sırada “vehhâbî meselesi” önem kazandığından kendisi şam vâliliği ile berâber vehhâbîlere karşı serdâr tâyin oldu. fakat hastalığı sebebiyle vazifeye gitmeyerek, kölesi süleymân paşayı gönderen cezzâr, 23 nisan 1804’te akkâ’da vefât etti.

cezzâr ahmed paşa, zekî, dirâyetli, anlayışlı bir insan olup, birçok meseleleri önceden sezmek kâbiliyetine sâhipti. idare ettiği yerlerde adaletle asayişi temin ederdi. akkâ, sayda ve beyrut’u tahkim ettiği gibi, akkâ’da mükemmel bir câmi, bir çarşı ve birçok çeşme ve sebil yaptırmak suretiyle imar işlerine de önem verdi.

bu başlıktaki tüm girileri gör

neden bekliyorsun?


bu sözlük, duygu ve düşüncelerini özgürce paylaştığın bir platform, hislerini tercüme eden özgür bilgi kaynağıdır.
katkıda bulunmak istemez misin?

üye ol