tunceli

eski adi kalan olan, dersim bolgesinde bulunan sehir. teror yuzunden cok cekmistir ama cok guzeldir.
ulkemizin oldukca ic kisiminda olmasina ragmen, zamaninda pkk terorune maruz kalmis, durumun ciddiyetini gosteren sehir.
yavuz sultan selim doneminde iran horasan bolgesindeki turkmen a?iretlerinin gelip yerle?erek mameki ve daha sonrada der-sim (gumu? kapy) ismini verdi?i ilimiz.
do?uda olmasyna ra?men kyz o?renci okutma orany %100 olan tek ildir ve devletin bu gune kadar hic bir yatyrymy olmamasyna ra?men halky kendini e?itime ve bilime adamy? bir yandan devlet baskysy bir yandan teror ile u?ra?yrken hic yylmadan turkiyeye bir cok bilim adamy, profosor ve halk arasyda tabir edilen "buyuk adam" yeti?tirmi?tir.
yerle?ik dili zazaca ve kurtce olan ilimizde zazalar, kurtler, ermeniler ve turkler ca?lar boyu karde? gibi ya?ayyp bugunku turkiye gerce?ine somut bir ibret olmaktadyr. cografi yapy olarak 4 da? arasynda ve engebeli bir araziye sahip olan il, teror orgutlerinin sy?ynak tercihi olarak seçilmi?tir fakat yore halky bundan sorumlu olmasa bile hep sorumlu tutulmu?tur.
1938 deki seyid ryza isyanyndan sonra ildeki tüm a?iretler sürgüne gönderilmi? bir çok köy yakylmy?, aileler öldürülmü?tür, bu gün hala 1938 den kalan yaralary saramamy? olan tunceli türkiyenin ilk milli parkyna sahiptir ve türkiyenin tek do?a güzeliikleri moza?ine sahiptir.
a?layan kayalar, munzur vadisi,pülümür gölü, ovacyk gözeleri, gelin ma?rasy, ?elaleler sadece bir kaçtanesi.
yaklasik bir sene sonra gelin gidecegim,meshuuur munzur suyunu bunyesinde bulunduran cok sevdigim bir ildir kendisi
yurtdisindaki bazi ulkelerin resmi dunya haritalarina bakarsak burada ’’dersim state’’ yazar. kenan imirzalioglunun ’’bumerang cehennemi’’ filminin baslangicindan da buradan ’dersim state’ yani dersim eyaleti diye bahsedilir.
turkiyenin en guzel, en aydin illerindendir. mutlaka gezilip gorulmesi, bir kahvesi icilmesi gerekir. dogasi ayri guzel, insanlari ayri guzeldir.
kardesini sec sayesinde edindigim kardesimin bu sehirde yasamasi sebebiyle gormek icin can attigim internette gordugum muhtesem manzaralari ile gorme istegimin bir kat daha artmasina sebep olmus bir sehir.
tc’nin kuruluşunda asıl adı dersim olan ilin ismi halkın adaletsiz tavırlara gösterdiği tepkiler ve ayaklanmalar nedeniyle, devletin tunç eli anlamına gelen tunceli olarak değiştirilmiştir.bir nev’i halkı sindirme politikasıdır.bölge yıllarca alevi toplumunun ve sosyalist solun yoğunluğu nedeniyle geliştirilmemiş, aksine baskılar ve halka uygulanan zalimce davranışlar sonucu geri bırakılmıştır.
türkiye’nin doğu anadolu bölgesi’nin yukarı fırat bölümünde yer alan tunceli ili, kuzeyde ve batıda munzur dağları ile karasu irmağı, doğuda bingöl dağları ve peri suyu, güneyde keban baraj gölü ile çevrilidir. belirgin doğal sınırlarla kuşatılmış olan il toprakları, doğuda bingöl ve elazığ, güneyde elazığ, batı ve kuzeyde erzincan illeriyle komşudur. tuncelinin 1938den önceki ismi dersimdir. 2000 yılı sayımı sonuçlarına göre nüfusu 93548 olan tunceli, aynı zamanda türkiye’nin en az nüfusa sahip ilidir. tunceli, 7774 km2’lik yüzölçümü ile türkiye topraklarının %1’ini kaplamaktadır. tunceli yöresinde ilk çağlardan beri pek çok uygarlık yaşamıştır. orta çağdan kalma ve bugün hala iyi durumda bulunan pertek kalesi ve munzur vadisi milli parkı görülmeye değer güzellikleridir.
dağları:

tujik dağı, 2400 m.
hıdır dağları, 2400 m.
kırklar dağı, 1800 m.
yılanlı dağı 1800 m.
mahmunut dağı 2344 m.
zel ve düzgün dağları 2400 m.
gürgür dağı 2951-2750 m.
ak dağ (koi sipi), 1900 m.
ermustafa dağı, 1400 m.
bılgeş dağları, 1700 m.
sarısaltık dağı, 1900 m. yüksekligindedirler.

nehir ve irmaklar:
fırat nehri
murat nehri
munzur (munzur) suyu
mercan irmağı
hagacur irmağı

ormanlar:
zarkavit
değirmen dere
halvori vank
belgeş
kakper ve mıhsor
sofke ormanları en ünlüleridir.
0 /